Kategoria: Włochy

Alberobello: Magia białych domków i mruczących mieszkańców

Czołem Załoga!
Wyobraźcie sobie miasteczko, które wygląda, jakby żywcem wyjęto je z kart baśniowej opowieści lub osady smerfów. Białe ściany, stożkowate dachy z tajemniczymi symbolami i labirynt wąskich uliczek. Witajcie w Alberobello – perle włoskiej Apulii, która od 1996 roku dumnie widnieje na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

W drogę!

Skąd wzięły się trulli? Historia sprytnego oszustwa

Choć domki trulli wyglądają uroczo, ich powstanie nie wynikało z estetyki, ale… z chęci uniknięcia podatków. W XVII wieku hrabia Conversano, ówczesny właściciel tych ziem, chciał uniknąć płacenia daniny od nowo powstałych osad na rzecz króla Neapolu.

Nakazał więc budować domy wyłącznie z lokalnego wapienia, bez użycia zaprawy murarskiej (metodą „na sucho”). Dlaczego? Bo gdy tylko na horyzoncie pojawiali się królewscy poborcy podatkowi, mieszkańcy mogli w kilka chwil rozebrać dachy i ściany. Według prawa „niedokończone” domy nie podlegały opodatkowaniu. Gdy urzędnicy odjeżdżali, domki w mgnieniu oka składano z powrotem. 

Nie ma nieruchomości nie ma podatku. Można ? można! 

Dwie twarze Alberobello: Rione Monti vs. Aia Piccola

Zwiedzając miasteczko, szybko zauważycie, że domki dzielą się na dwie główne części, które oferują zupełnie inne doznania:

  1. Rione Monti: To najbardziej turystyczna dzielnica. Znajdziecie tu ponad tysiąc trulli, w których mieszczą się sklepiki z pamiątkami, kawiarnie i warsztaty rzemieślnicze. To tutaj zrobicie najbardziej „pocztówkowe” zdjęcia, ale przygotujcie się na tłumy.
  1. Nieopodal via Giuseppe Verdi: To prawdziwa oaza spokoju. W tej dzielnicy wciąż mieszkają lokalsi, nie ma tu tylu komercyjnych szyldów, a pranie suszące się nad głowami dodaje miejscu autentyczności. To idealne miejsce na powolny spacer i poczucie ducha dawnych Włoch.

Koty – prawdziwi gospodarze miasta

Jeśli kochacie zwierzęta, Alberobello skradnie Wasze serce jeszcze jednym szczegółem: koty są tu absolutnie wszędzie. Wygrzewają się na szarych, kamiennych dachach, drzemią na białych schodkach i z gracją przeciskają się między nogami turystów.

Mieszkańcy dbają o swoich czworonożnych sąsiadów, wystawiając im miseczki z jedzeniem. Koty stały się nieoficjalnym symbolem miasta – niemal w każdym sklepie z pamiątkami znajdziecie magnesy lub figurki z motywem kota siedzącego na dachu trullo.

Nocleg w stożkowym domku? To możliwe!

Alberobello to nie tylko skansen, to żyjące miasto. Jedną z największych atrakcji jest możliwość zarezerwowania noclegu wewnątrz trullo.

Mimo surowego, kamiennego wyglądu z zewnątrz, wnętrza są zazwyczaj odnowione i bardzo komfortowe. Grube mury zapewniają naturalną klimatyzację – latem dają upragniony chłód, a zimą trzymają ciepło. To wyjątkowe przeżycie, gdy rano otwierasz niskie, drewniane drzwi i od razu witasz się z budzącym się do życia, białym miasteczkiem.

Alberobello to miejsce, które po prostu trzeba poczuć wszystkimi zmysłami. Od zapachu świeżo parzonej kawy, przez szorstkość wapiennych murów, aż po miękkość futra napotkanego na drodze kota. 

Do zobaczenia w kolejnej podróży,
Kasia & staś.

Locorotondo: Biały labirynt, który kradnie serce (nie tylko w święta!)

Jeśli Alberobello jest królestwem bajkowych domków, to oddalone o rzut beretem Locorotondo jest jego elegancką, spokojniejszą kuzynką. Nazwa miasta dosłownie oznacza „okrągłe miejsce” (locus rotondus), co idealnie oddaje plan jego zabudowy. To tutaj znajdziecie jedne z najpiękniejszych uliczek we Włoszech, które – choć zachwycają przez cały rok – zimą zmieniają się w scenerię rodem z planu filmowego Disneya.

Plątanina uliczek i „cummerse”

Locorotondo to miejsce stworzone do tego, by się w nim zgubić. Miasto słynie z nieskazitelnej czystości i białych elewacji, na tle których odcinają się kolorowe kwiaty i zielone okiennice. Charakterystycznym elementem architektury są tutaj cummerse – wąskie domy o spiczastych dachach krytych szarą dachówką, które nadają miastu unikalny, niemal północnoeuropejski sznyt w samym sercu południowych Włoch.

Spacerując bez planu, natkniecie się na ukryte dziedzińce, schodki ozdobione ceramicznymi donicami i zapach świeżo pranej pościeli mieszający się z aromatem lokalnego białego wina.

Świąteczna bajka: Locorotondo w grudniu

Choć Apulia kojarzy się głównie z letnim słońcem, Locorotondo stało się w ostatnich latach stolicą włoskich świąt. Gdy nadchodzi grudzień, wąskie gardła uliczek wypełniają się tysiącami światełek, czerwonymi kokardami, bombkami i girlandami z igliwia.

Wszystko jest tu dopracowane do perfekcji – od gigantycznych instalacji świetlnych po drobne detale w oknach mieszkańców. Klimat jest tak gęsty od magii, że można odnieść wrażenie spacerowania wewnątrz szklanej kuli ze śniegiem. To wtedy miasto nabiera blasku, który przyciąga fotografów i marzycieli z całego świata.

Ważne!

Jeśli wybieracie się w dalszą podróż np. do Monopoli (tak jak my), to musicie uzbroić się w cierpliwość. Autobusy jeżdżą jak chcą i nasz przyjechał z 4 godzinnym opóźnieniem. Żeby pojechać do Monopoli trzeba tównież czekać na odpowiednim przystanku, który nie jest tak oczywisty.
(dane na grudzień 2025)
Poniżej zdjęcie przystanku, a tu współrzędne GPS: 40.755057, 17.326251
Via Martina Franca 13

Kościół San Nicola: Spojrzenie w przeszłość

W samym sercu starego miasta, wśród bieli murów, kryje się perełka – kościółek San Nicola Myra. Z zewnątrz może wydawać się skromny, ale jego wnętrze kryje coś niezwykłego.

Największą atrakcją jest przeszklona podłoga, przez którą można zajrzeć bezpośrednio pod stopy, by zobaczyć odsłonięte fundamenty i pozostałości dawnych konstrukcji. To niesamowite uczucie stać na przezroczystej tafli i widzieć historię miasta zapisaną w kamieniu, warstwa po warstwie. Wnętrze zdobią dodatkowo piękne, barwne freski, które opowiadają o życiu patrona.

Chwila oddechu w Villa Comunale

Po spacerze labiryntem uliczek warto skierować się w stronę Villa Comunale – miejskiego parku, który jest ulubionym miejscem spotkań lokalsów. To zadbane, zielone ogrody z ławkami, gdzie wśród cienia drzew można odpocząć od zgiełku.

Jednak to, co w parku najważniejsze, znajduje się na jego obrzeżach. Rozpościera się stąd najpiękniejszy taras widokowy w regionie. Z balustrady parku możecie podziwiać zapierającą dech w piersiach panoramę Valle d’Itria (Doliny Itrii).

Locorotondo to miasto, które nie krzyczy o uwagę, ale powoli sączy swój urok do serca każdego przybysza. To idealne miejsce na „slow travel” i cieszenie się detalami.

Do zobaczenia na szlaku!
Kasia & staś

Polignano a Mare: Perła Apulii, która dosłownie wisi nad Adriatykiem

Jeśli widzieliście kiedyś zdjęcie białych domów „wyrastających” prosto z wysokich, poszarpanych skał, to na 99% patrzyliście na Polignano a Mare. To miasteczko nie tylko wygląda jak pocztówka – ono nią po prostu jest. Położone na południu Włoch, w regionie Apulia, przyciąga zapachem soli morskiej, dźwiękiem fal uderzających o klify i klimatem, którego nie da się podrobić.

Krótka lekcja historii: Od Greków do Rzymian

Choć dziś Polignano kojarzy się głównie z wypoczynkiem, jego historia sięga czasów starożytnych. Założone prawdopodobnie przez Greków (jako Neapolis), rozkwitło pod panowaniem rzymskim. Strategiczne położenie na wysokim klifie sprawiało, że była to naturalna forteca. Przez wieki miasto przechodziło z rąk do rąk – od Bizantyjczyków, przez Normanów, aż po Aragończyków – a każda z tych kultur zostawiła swój ślad w krętych, marmurowych uliczkach starego miasta.

Ikona regionu: Most i plaża Lama Monachile

Najbardziej rozpoznawalnym punktem jest plaża Lama Monachile (zwana też Cala Porto). To niewielka, kamienista zatoczka wciśnięta między dwa pionowe klify.

Nad plażą góruje imponujący most z czasów Burbonów (XIX wiek). Został on zbudowany na fundamentach starego rzymskiego mostu, który był częścią słynnej drogi Via Traiana. Dla regionu miał on znaczenie kluczowe – pozwalał na sprawny transport towarów i przemieszczanie się wojsk wzdłuż wybrzeża Adriatyku, łącząc odległe zakątki imperium, a później królestwa. Dziś to najlepszy punkt widokowy dla fotografów!

Ważne!

Jeśli chcesz zobaczyć taki widok, warto wejść między uliczki i dostać się na taras widokowy, który znajduje się przy via Porto 26-28.

Współrzędne w GPS: 40.997025, 17.218684

Dom „Pana Volare” i skalny basenik

Polignano a Mare to rodzinne miasto jednego z najsłynniejszych Włochów w historii – Domenico Modugno. Nawet jeśli nie kojarzycie nazwiska, na pewno znacie jego największy hit: „Nel blu dipinto di blu”, czyli legendarne „Volare”.

Na placu nazwanym jego imieniem stoi dumny posąg artysty z rozpostartymi ramionami. Co ciekawe, tuż obok posągu, schodząc w dół ku morzu, znajdziecie urokliwe miejsce – mały basenik (naturalne zagłębienie) wykuty prosto w skale. To idealny punkt, by na chwilę uciec od tłumów i poczuć orzeźwiającą moc Adriatyku w niemal prywatnej scenerii.

Nie tylko dla leniuchów: Szlaki i groty

Jeśli myślicie, że Polignano to tylko kawa i lody, mamy dla Was niespodziankę. Przez miasteczko i jego okolice przebiegają dalekobieżne szlaki piesze, takie jak fragmenty Cammino di Don Tonino Bello czy trasy łączące się z południową odnogą Via Francigena. To raj dla trekkingowców, którzy chcą podziwiać wybrzeże z nieco innej perspektywy.

Na koniec nie można zapomnieć o tym, co kryje się pod spodem. Klify Polignano są podziurawione jak szwajcarski ser! Znajduje się tu mnóstwo naturalnych grot, w tym ta najsłynniejsza – Grotta Palazzese, w której mieści się jedna z najbardziej ekskluzywnych restauracji świata. Jeśli jednak nie macie ochoty na kolację za miliony, wystarczy wynająć łódkę, by zwiedzić inne, równie magiczne jaskinie dostępne tylko od strony morza.

Polignano a Mare to nie tylko „pocztówkowe” widoki – to miejsce, gdzie czas zwalnia, a błękit nieba faktycznie miesza się z błękitem morza, dokładnie tak, jak śpiewał Modugno. Bez względu na to, czy wybierzesz trekking nadmorskimi szlakami, czy leniwe popołudnie przy moście Lama Monachile, wyjedziesz stąd z jednym przekonaniem: życie na krawędzi klifu bywa absolutnie magiczne.

Spakuj aparat i wygodne buty – włoska przygoda czeka!

Do zobaczenia,
Kasia & staś

Bari: Miasto św. Mikołaja, polskiej królowej i włoskiego „małego Pearl Harbor”

Bari to miasto, które wielu turystów omija lub poświęca mu tylko chwilę pędząc z lotniska  w drodze do słynnego Alberobello czy Polignano a Mare. To jednak błąd! Stolica Apulii to miejsce o niezwykłej głębi historycznej, gdzie rzymskie drogi przecinają się z polskimi losami, a zapach świeżej foccaci miesza się z morską bryzą. Zapraszamy Was na spacer po mieście, które ma do opowiedzenia więcej, niż moglibyście przypuszczać.

W Bari byliśmy w okresie Świąt Bożego Narodzenia i jest to idealny okres by poczuć prawdziwy klimat tego miejsca. Turystów było jak na lekarstwo, ale to wcale nie oznacza że było pusto. Miejsce to tętniło lokalnym życiem. Takim prawdziwym, z obrazka. Z grillami w uliczkach czy głośnymi rozmowami na pustawych placykach. Czas idealny by doświadczać. Mamy nadzieję, że te zdjęcia Was przekonają. 

W drogę!

Krótka historia i polski akcent w sercu Apulii

Zanim na dobre zatracimy się w spacerze warto wspomnieć, że…

Bari od starożytności było strategicznym oknem na świat. Rządzili tu Rzymianie, Bizantyjczycy, Saraceni i Normanowie. Dla nas, Polaków, Bari ma znaczenie szczególne. To właśnie tutaj spoczywa  Bona Sforza d’Aragona wpływowa żona Zygmunta Starego i królowa Polski. Królowa Bona po śmierci męża postanowiła wyruszyć do Bari, miejsca  którego była księżną. To tutaj spędziła ostatnie dni życia. Jej monumentalny nagrobek znajduje się w najważniejszym miejscu miasta, bazylice św. Mikołaja, przypominając o silnych więziach łączących Polskę z tym regionem Włoch.

Duchowość zaklęta w kamieniu: Bazylika i Katedra

Spacerując po Bari Vecchia (Starym Mieście), nie sposób pominąć dwóch świątyń:

  • Bazylika św. Mikołaja (San Nicola): To serce miasta. Tu spoczywają relikwie św. Mikołaja, patrona żeglarzy i dzieci. Surowa, romańska architektura kryje w sobie wspomniany nagrobek królowej Bony, umieszczony tuż za głównym ołtarzem.
  • Katedra San Sabino: Choć mniej znana, zachwyca detalami. Jeśli będziecie tu w czerwcu podczas przesilenia letniego, możecie stać się świadkami niezwykłego spektaklu światła – promienie słońca wpadające przez rozetę idealnie pokrywają się z mozaiką na podłodze. Warto zajrzeć do podziemi, które skrywają fundamenty poprzednich świątyń, fragmenty drogi rzymskiej i wiele pięknych historycznych artefaktów. Dodatkowo w cenie biletu warto zobaczyć muzeum, które znajduje się nieopodal. 

Okrążając katedrę możemy dostrzec niepozorny kamień z włazem. Jest to cysterna dla spragnionych, którą ufundowała królowa Bona dla mieszkańców. Niegdyś takie cysterny z wodą były częstym widokiem uliczek i skwerów Bari. 

  • Jeśli jesteśmy przy miejscach sakralnych to warto odnaleźć kolumny kościoła Santa Maria del Buonconsiglio. To istne muzeum na świeżym powietrzu datowane na IX/ X wiek. Podczas spaceru wśród pozostałości warto zwrócić uwagę nie tylko na kolumny, ale i na mozaikę na podłodze.

Małe Pearl Harbor – tragiczna karta historii

Bari odegrało kluczową rolę podczas II wojny światowej. 2 grudnia 1943 roku niemieckie lotnictwo przeprowadziło tu nalot na port, w którym stacjonowały jednostki alianckie. Zniszczono 28 statków, ale najgorsze było to, że jeden z nich – amerykański John Harvey – przewoził tajny ładunek gazu musztardowego. Wyciek chemikaliów doprowadził do śmierci setek ludzi. Wydarzenie to zyskało miano „małego Pearl Harbor” i było jedną z największych katastrof chemicznych wojny, długo utrzymywaną w tajemnicy.

Rzymskie ślady: Via Appia Traiana

Na Piazza del Ferrarese historia dosłownie wychodzi spod ziemi. Możemy tam zobaczyć odsłonięty fragment dawnej drogi rzymskiej – Via Appia Traiana, która łączyła Benevento z Brindisi. Nieopodal placu wzdłuż nabrzeża wśród wolno stojących kolumn  odnajdziecie też autentyczny kamień milowy z czasów cesarza Trajana. To dowód na to, że już 2000 lat temu Bari było kluczowym punktem na mapie imperium. Na początku było kluczowym miejscem handlu, by w kolejnych wiekach stać się miejscem, z którego pielgrzymi wyruszali statkami do ziemi świętej.  

Teatry i architektoniczny spryt: Dlaczego Margherita stoi w morzu?

Bari to miasto teatrów. Teatro Petruzzelli to jeden z największych i najbardziej luksusowych gmachów operowych we Włoszech. Jednak to Teatro Margherita wzbudza największą ciekawość. Dlaczego stoi na palach wbitych w dno morskie? Wszystko przez dawny pakt rodziny Petruzzelli z władzami miasta: nikt nie mógł wybudować innego teatru na ziemiach miejskich, przy czym słowo ziemia jest tu kluczowe. Sprytni budowniczowie Margherity dosłownie „ominęli” ten zakaz, wznosząc teatr na wodzie, technicznie nie naruszając umowy.

Życie na Lungomare i smaki Bari

Wieczór w Bari należy spędzić na Lungomare – najdłuższej promenadzie we Włoszech. To tu mieszkańcy spotykają się na spacer i plotki. Jeśli zgłodniejecie, Bari oferuje dwa kulinarne symbole:

  1. Panino con polpo: Kanapka z grillowaną ośmiornicą, świeżo wyłowioną z Adriatyku.
  2. Focaccia Barese: Puszyste ciasto z ogromną ilością oliwy, pomidorkami i oliwkami – smakuje najlepiej kupiona w piekarni (panificio) ukrytej w wąskiej uliczce. Do tego obowiązkowo Piwo Peroni. Choć to marka ogólnowłoska, w Bari ma status niemal święty – „Peroncino” to nieodłączny element każdego lokalnego spotkania.

Ciekawostki:

  • *W Bari Vecchia kobiety lepiące makaron orecchiette na ulicach to nie jest inscenizacja dla turystów – to ich realna praca i tradycja przekazywana z pokolenia na pokolenie.
  • *Legenda głosi, że relikwie św. Mikołaja zostały… skradzione przez marynarzy z Bari z Myry (dzisiejsza Turcja), aby uchronić je przed najazdami, co mieszkańcy do dziś celebrują jako akt odwagi.
  • *Bari posiada jedną z największych cerkwi prawosławnych w tej części Europy, co czyni miasto ważnym punktem pielgrzymkowym również dla wiernych ze wschodu.

Podsumowanie

Bari to miasto kontrastów – od tragicznych wspomnień wojennych, przez rzymską potęgę, aż po radosny gwar nadmorskiej promenady. To miejsce, gdzie polska królowa patrzy na włoskich marynarzy, a historia smakuje jak ośmiornica i zimne piwo. Nie omijajcie go – Bari zasługuje, by zostać na dłużej, a nie tylko na godzinę!

Do zobaczenia w kolejnej podróży,
My Kasia i staś.